Plac Litewski bez Marszałka?

Pod koniec listopada do Lublina przyjadą projektanci z kilku europejskich krajów i zaprezentują swoje pomysły na zagospodarowanie placu Litewskiego. Na razie wiemy, jak tę część miasta widzi konserwator

Stanisław Fic, zastępca prezydenta Lublina, informuje, że ratusz otrzymał już potwierdzenie przyjazdu od zespołów, które zaprosił na warsztaty. Według tego co mówi, 25-27 listopada do Lublina przyjadą Andreas Reidemeister z Niemiec, Alberto Mazzucchelli z Włoch oraz Jan Gehl z Danii. Symbolicznym nawiązaniem do historii placu ma być przyjazd projektantów z Litwy. Wiadomo już, że w listopadzie Lublin odwiedzi Gintaras Caikusas z Wilna. Polskę na warsztatach reprezentował będzie Romuald Loegler.

Na ich wizję placu musimy jeszcze trochę poczekać, ale na ile może zostać on przekształcony, powiedział już urząd ochrony zabytków. W środę wieczorem wytyczne podpisane przez Dariusza Kopciowskiego, zastępcę lubelskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków, dostał prezydent Fic. Po ich pobieżnej lekturze nie krył zdziwienia, że na placu nie można zbudować parkingu podziemnego. Takie rozwiązanie kilka lat temu zaproponowała pracownia urbanistyczna ratusza, która przygotowała swoją własną koncepcję nowego zagospodarowania placu.

Swoją decyzję konserwator tłumaczy "wysoce szkodliwymi skutkami architektoniczno-przestrzennymi oraz komunikacyjnymi, a także prawdopodobnym niekorzystnym wpływem na warunki gruntowo-wodne i warunki siedliskowe zieleni na całym obszarze placu oraz w strefie przyległej". Stanowcze "nie" mówi również jakiejkolwiek nowej budowli.

Głównym akcentem ma być pomnik Unii Lubelskiej. Dlatego też konserwator zgadza się na usunięcie drzew, które przysłaniają go od strony Krakowskiego Przedmieścia oraz Pałacu Radziwiłłów. Konserwator zaleca przeniesienie pomnika marszałka Józefa Piłsudskiego, dla którego z pewnością są inne dobre miejsca w śródmieściu. Pozostać muszą: pomnik Nieznanego Żołnierza i Konstytucji 3 Maja. Ten pierwszy powinien być lepiej wyeksponowany. Projektanci powinni przewidzieć też dla niego bariery architektoniczne, tak by ochronić go przed zniszczeniem. Konserwator dopuścił nawet zmianę jego lokalizacji, ale jedynie w obrębie planu. Niewykluczone, że zgodzi się na zupełnie nową formę upamiętnienia Nieznanego Żołnierza. Lokalizację projektanci mogą zmienić również pomnikowi Konstytucji 3 Maja, ale też tylko w obrębie placu Litewskiego.

Konserwator chciałby, by projektanci razem z urzędnikami ratusza przeanalizowali układ komunikacji w okolicach placu. Sugeruje, że dla samochodów można zamknąć część Krakowskiego Przedmieścia do skrzyżowania z ul. 3 Maja, a ulice przy pałacach i hotelu Europa byłyby dostępne tylko dla pieszych. Nie chce jednak, by zostały wyeksponowane relikty budowli znajdujące się pod ziemią.

A co z fontanną? Nie musi stać tu, gdzie teraz. Przenieść można by stację meteorologiczną UMCS i plac zabaw od strony ul. 3 Maja. Natomiast toaleta publiczna znajdująca się w podziemiach placu powinna zniknąć.

Konserwator postawił też warunek co do nawierzchni - tylko naturalne kamienie, żadnych "współczesnych materiałów betonowych".