Lubelska kultura bez ESK 2016. Sztuka na ulicach

Chciałbym, żeby polityka kulturalna była ukierunkowana na wsparcie tworzenia, wsparcie lokalnych talentów, spośród których część mogłaby zostać w przyszłości wielkimi artystami. Kultura nie składa się tylko ze spektakli i wystaw. Obejmuje również rozwój, rozkwit człowieka. Być aktorem kultury, a nie wyłącznie widzem - oto nowe postrzeganie i nowe podejście do kultury na miarę XXI wieku - pisze Adrien Gros*.

"Jakiej kultury chcemy w Lublinie?" - zapytał Krzysztof Czyżewski 27 czerwca w Trybunale Koronnym pod koniec spotkania na temat wizji kultury w mieście, które nieznacznie przegrało w konkursie o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku.

Teraz okrągła stół-lica kultury

W Lublinie kultura nadal istnieje, ale w jakim kierunku zmierza? Czy chcemy prestiżu, wiedzy czy rozwoju?

Prestiż bądź kultura wysoka dzięki ważnym artystom sprawia, że mogą z niej korzystać miłośnicy spektakli i dzieł wysokiej jakości. To dodaje również miastu prestiżu, ale kultura nie musi zmierzać zanadto w tym mniej lub bardziej elitarnym kierunku, docenianym przez mniejszość wywodzącą się z grupy pasjonatów kultury, która nie stanowi większości całej populacji miasta i regionu. Co więcej, kultura jest ruchem otwarcia. Chciałbym, żeby polityka kulturalna była ukierunkowana na bezpośrednie wsparcie twórczości, wsparcie lokalnych talentów, spośród których część mogłaby zostać w przyszłości wielkimi artystami. Kultura nie składa się tylko ze spektakli i wystaw. Obejmuje również rozwój, rozkwit człowieka. Być aktorem kultury, a nie wyłącznie widzem - oto nowe postrzeganie i nowe podejście do kultury na miarę XXI wieku. Sądzę, że najważniejsza część miejskich budżetów przeznaczonych na kulturę powinna skupić się na wsparciu tworzenia poprzez warsztaty wprowadzające mieszkańców w świat sztuki, pracownie do dyspozycji artystów, nieduże wydawnictwa, lokale oraz wyposażenie, by tworzyć, ćwiczyć, a nawet występować (sztuki plastyczne, muzyka i teatr).

Dzieła powinny zwrócić się do tych, którzy się do nich nie zbliżają, tak, aby kultura nie przyciągała wiecznie tych samych ludzi (z którymi rozmawia się przy lampce wina w trakcie wernisaży). Należałoby bardziej rozwinąć, to co nazywam "Sztuką na ulicach''. Wyprowadźmy sztukę z galerii i muzeów, w których ciągle spotykają się te same osoby. Zapewne stanowi to wyzwanie techniczne (uszkodzenia prac, kradzieże), ale piesi nie mogą oderwać spojrzeń od dzieł wystawianych na ulicach, placach i terenach zielonych. W ten sposób sztuka byłaby niczym chleb powszedni wśród większej części ludności uwrażliwionej na kulturę. Dochodzę do wniosku, że prace mogłyby być pokazywane w sklepach piekarniczych oraz innych lokalach. Istnieje także możliwość rozwoju kultury na ulicach z wykorzystaniem oryginalnych wiat przystankowych, większej liczby murali, ale także poprzez czytanie, malowanie na ulicach, placach lub w parkach miejskich. Kierunkiem polityki kulturalnej XXI wieku mogłoby się stać również kształcenie o sztuce i nauce. Proponuję ponownie rozważyć pomysł pracowni, jak również centrów edukacyjnych podobnych do tego, które planuje się w gmachu Filharmonii Lubelskiej.

Kultura w przestrzeni publicznej

Sądzę, że dyskusje i debaty nie muszą mieć miejsca ciągle w tych samych budynkach, lecz mogłyby odbywać się również w barach, na placach, w otwartych bądź bardziej intymnych przestrzeniach miasta. Wówczas przekaz naukowy docierałby do większego grona. Bardzo ważne są, oczywiście, informacje o wydarzeniach kulturalnych i stanowią one temat wielu rozmów. Rozwijając ironicznie tę kwestię: dlaczego słupy miejskie przeobrażają się w dyskoteki? Należałoby zwiększyć liczbę słupów i dopilnować na podstawie uchwały rady miasta ich sprawiedliwego podziału dla sektora komercyjnego, organizacji pozarządowych oraz środowiska kultury. Podobnie jak wiaty przystankowe, słupy mogłyby mieć oryginalny, artystyczny kształt. Ponadto w mieście odczuwa się dotkliwy brak tablic ogłoszeń. Mogłyby one również przybierać oryginalne formy. Owalne, zielone tablice dobrze współgrają z zielenią. Spróbujmy w mieście uczynić estetyczną tzw. małą architekturę użyteczności publicznej. Na koniec, myślę, że Lublin mógłby przyciągąć więcej turystów zwłaszcza dzięki oryginalnym festiwalom. Dwa już istnieją: "Miasto Poezji'' oraz "Festiwal Sztukmistrzów''. Mam nadzieję, że powstaną także inne inicjatywy w Lublinie, mieście inspiracji...

Przełożył Radosław Łasisz

* Autor jest pisarzem, pracował w Grenoble jako dziennikarz radiowy, przed paroma laty przeniósł się stamtąd do Lublina, miasta jego dziadka